Kadın cinselliği söz konusu olduğunda aşk ve saflık kavramları neredeyse otomatik olarak devreye girer. Birçok kültürde “iyi kadın”, arzulanan değil; arzuyu sınırlayan, kontrol eden ya da ona mesafe koyan kadındır. Bu anlatıda aşk, kadını yücelten bir bağ olarak sunulurken; cinsellik, onu düşüren ya da kirleten bir deneyim gibi kodlanır. Sonuçta kadın, sevilmek için cinselliğini geri çekmesi gerektiğini öğrenir. Saflık, ahlaki bir erdemden çok, arzuya mesafe koyabilme kapasitesi hâline gelir.
Bu ayrım psikolojik olarak erken dönemde kurulur. Bedensel hazla utanç, korku ya da cezalandırılma birlikte yaşandığında, kadın için cinsellik duygusal yakınlıkla çatışan bir alana dönüşebilir. Sevilmek ve arzulamak aynı anda taşınması zor deneyimler hâline gelir. Bu nedenle bazı kadınlar aşkı “temiz” tutabilmek için cinselliği bastırır ya da erteler. Cinsellik yaşandığında ise aşkın gerçekliği bozulmuş gibi hissedilebilir. Burada kaybolan şey masumiyet değil; idealize edilen benliktir.
Erkekler açısından bakıldığında ise tablo tersinden ama benzer bir bölünmeyle işler. Psikanalitik literatürde sıkça tartışılan Madonna–fahişe ikiliği, erkek arzusunun aşk ve cinsellik arasında bölünmesine işaret eder. Sevgiyi ve saygıyı temsil eden kadın ile arzuyu tetikleyen kadın aynı kişi olduğunda, idealizasyon sarsılabilir. Bu durumda erkek için arzu tehditkâr hâle gelir; çünkü arzu, kontrolü ve mesafeyi bozar.
Freud’un da işaret ettiği gibi, bazı erkekler için cinsellik, değersizleştirme ile birlikte işler. Arzu duyulan kadın, aynı zamanda düşürülür; sevilmesi gereken kadın ise arzu dışına itilir. Bu bölünme, aşkı “yüksek” bir yerde tutarken cinselliği daha ilkel bir alana hapseder. Sonuçta aşk cinsellikten korunur, cinsellik ise aşktan koparılır.
Yazan: Berra Duru
Kaynaklar
Freud, S. (1912). On the Universal Tendency to Debasement in the Sphere of Love
Klein, M. (1946). Notes on Some Schizoid Mechanisms
Benjamin, J. (1988). The Bonds of Love
Mitchell, S. A. (1988). Relational Concepts in Psychoanalysis
Chodorow, N. (1978). The Reproduction of Mothering